MALON GROUP
Chętnie udzielimy odpowiedzi na Państwa pytania
Wyślij

Zarządzanie środowiskowe

Systemy Zarządzania Środowiskowego – informacje ogólne

 

Środowisko – otoczenie, w którym działa Organizacja, z uwzględnieniem powietrza, wody, ziemi, zasobów naturalnych, flory, fauny, ludzi i ich wzajemnych zależności (w tym kontekście pojęcie otoczenia rozciąga się od wnętrza Organizacji do systemu globalnego). [definicja z ISO 14001:2004].
 

W Organizacjach, które deklarują i pragną wykazać, że podchodzą do ochrony środowiska poważnie i że są gotowe na zmniejszanie swojego oddziaływania na środowisko, oczywistym działaniem staje się wdrożenie Systemu Zarządzania Środowiskiem (inne stosowane nazwy to: System Zarządzania Środowiskowego, System Zarządzania Ekologicznego). 
 
Przesłanki do wdrażania systemów zarządzania środowiskiem:

  • wzrost świadomości ekologicznej całego społeczeństwa powodowana chęcią zachowania środowiska naturalnego w jak najlepszym stanie dla przyszłych pokoleń;

  • zaostrzające się przepisy prawne, dotyczące korzystania ze środowiska (wzrost wysokości kar za nieprzestrzeganie prawa środowiskowego oraz coraz skuteczniejsze ich egzekwowanie);

  • poszukiwanie różnych możliwości dofinansowywania działalności Przedsiębiorstwa (np. tańsze kredyty na inwestycje ekologiczne, dotacje rządowe i unijne);

  • zainteresowanie naszych Klientów, dostawców, udziałowców wpływem naszej działalności i wyrobów na środowisko;

  • tworzenie pozytywnego wizerunku Przedsiębiorstwa w otoczeniu;

  • przywilej wynikający z „pozycji lidera” zobowiązuje do promowania ochrony środowiska.

Wdrożenie systemu i jego certyfikacja przedstawia Przedsiębiorstwo jako organizację, która:

  • prowadzi działalność z uwzględnieniem swojej Odpowiedzialności Społecznej
    (CSR – Corporate Social Responsibility);

  • realizuje w sposób kontrolowany procesy związane z istotnymi aspektami środowiskowymi;

  • realizuje zadania zmierzające do osiągnięcia określonych celów środowiskowych oraz realizacji zadań i programów środowiskowych.

  • zobowiązała się do:
    • utrzymywania zgodności z prawem środowiskowym;

    • zapobiegania zanieczyszczeniom;

    • dążenia do ciągłej poprawy wyników na rzecz ochrony środowiska.

Korzyści, jakie przedsiębiorstwo może osiągnąć z wdrożenia Systemu Zarządzania Środowiskiem:

  • zwiększenie konkurencyjności firmy – lepszy wizerunek firmy w oczach potencjalnych klientów i inwestorów;

  • poprawa wizerunku Organizacji jako odpowiedzialnej społecznie
    (CSR – Corporate Social Responsibility);

  • ułatwienie dostępu do różnego rodzaju programów mających na celu dofinansowywanie działalności Przedsiębiorstwa;

  • uporządkowanie stanu formalnoprawnego – zgodność lub większe prawdopodobieństwo zgodności z wymaganiami prawnymi;

  • łatwiejsze uzyskiwanie pozwoleń i zatwierdzeń, dzięki spełnieniu wymagań prawa;

  • redukcję wytwarzania zanieczyszczeń i odpadów;

  • redukcja kosztów usuwania odpadów i kosztów energii oraz opłat za korzystanie ze środowiska;

  • lepsza współpraca i stosunki ze społeczeństwem, władzami oraz jednostkami kontrolującymi;

  • nacisk położony na zapobieganie, a nie na działania korygujące powoduje obniżenie ryzyka środowiskowego, a przez to obniżenie mogących wystąpić kosztów kar i odszkodowań.

Najpopularniejszymi standardami, które definiują wymagania odnośnie Systemów Środowiskowych są obecnie:

  • ISO 14001 Ervironmental Management Systems (EMS), czyli System Zarządzania Środowiskowego (SZŚ);
  • EMAS (Eco Management and Audit Scheme, czyli System Ekozarządzania i Audytu);
  • FSC – System Certyfikacji Kontroli Pochodzenia Produktu oraz Gospodarki Leśnej;
  • ISO 50001  – System Zarządzania Energią.

Dodatkowo elementy proekologiczne znajdują się również w innych standardach, jak:

  • SQAS (Safety and Quality Assessment System), czyli System Badania i Oceny Bezpieczeństwa i Jakości opracowany przez Europejską Izbę Przemysłu Chemicznego w celu stworzenie warunków odpowiedzialnego i bezpiecznego obrotu produktami branży chemicznej;

  • SQMS (Supplier Quality Management System – standard dla dostawców McDonald’s);

  • Standardy poszczególnych globalnych koncernów (charakteryzujące się zazwyczaj bardziej rygorystycznymi wymaganiami niż te przedstawione w popularnych standardach i wymaganiach prawa poszczególnych Krajów, w których funkcjonują zakłady koncernów (przykładami takich koncernów są np. Toyota, Toshiba itp.).

Geneza Systemów Zarządzania Środowiskiem.

Poniżej przedstawione zostały najistotniejsze zdarzenia – kamienie milowe, jakie miały wpływ na powstanie i rozwój systemów zarządzania środowiskiem.
 

  1. Konferencja w Rio de Janeiro
    W dniach od 3 do 14 czerwca 1992r. w wyniku niepokojących raportów dotyczących stanu środowiska naturalnego odbyła się w Rio de Janeiro Konferencja Narodów Zjednoczonych na temat „Środowisko i rozwój”. Celem tej konferencji było: „…określenie nowego i sprawiedliwego partnerstwa globalnego poprzez stworzenie nowych poziomów współpracy między państwami, kluczowymi grupami stowarzyszeń i ludzi pracujących na rzecz uzgodnień międzynarodowych, które odzwierciedlają interesy wszystkich i chronią integralność globalnych systemów środowiskowych i rozwojowych, uznając integralny i współzależny charakter Ziemi, naszego domu”.
    Efektem tej konferencji było proklamowanie 27 zasad „Deklaracja z Rio” oraz zatwierdzenie przez 178 rządów tzw. Agendy 21 (Globalny Program Działań) – dokumentu prezentującego uzgodnione stanowisko stron, zmierzające do zmiany istniejących polityk w kierunku ustroju, który będzie sprzyjał rozwiązywaniu światowych problemów socjalnych, ekonomicznych i środowiskowych.
    Można powiedzieć, że właśnie to zdarzenie zapoczątkowało tzw. „Erę ekologiczną”

  2.  

  3. Karta Biznesu Zrównoważonego Rozwoju
    Na ciągle zwiększającą się ilość i natężenie apeli społeczeństwa dotyczących ochrony środowiska przemysł odpowiedział w 1992r. Największe koncerny świata podpisały tzw. „Kartę Biznesu Zrównoważonego Rozwoju Międzynarodowej Izby Handlowej” (ICC Business Charter for Sustainable Development). Sygnatariusze Karty przyjęli 16 pryncypiów zarządzania ekologicznego jako wytyczne do działalności przedsiębiorstw.
    To właśnie pierwsze z Pryncypiów wyznacza dla korporacji określone wytyczne związane z ekologią: „(…)Zarządzanie środowiskiem powinno znajdować się wśród najwyższych priorytetów korporacji jako kluczowy czynnik do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju; stworzyć politykę, programy i praktyki prowadzenia działań w sposób korzystny dla środowiska(…)”;

  4.  

  5. EMAS (Eco Management and Audit Scheme, czyli System Ekozarządzania i Audytu)
    Dnia 29 czerwca 1993 weszło w życie zarządzenie Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej – Unii Europejskiej nr 1836/93 „o dobrowolnym uczestnictwie przedsiębiorstw produkcyjnych w Ekosystemie Zarządzania EWG-UE oraz Programie Auditów przemysłowej Ochrony Środowiska” tzw. EMAS Nr 1836/93. Podstawowym celem EMAS jest możliwość ciągłego zmniejszania szkodliwego oddziaływania na środowisko.
    System Zarządzania Środowiskiem zgodny z EMAS – był i jest w Polsce systemem mniej popularnym niż przedstawiony poniżej system zgodny z normą ISO 14001;

  6.  

  7. System Zarządzania Środowiskiem w oparciu o BS 7750:1994
    W 1994r. w Wielkiej Brytanii została wydana norma: Environmental Management System BS 7750:1994 (System Zarządzania Środowiskiem BS 7750:1994).
    Wymagania podane w tej normie umożliwiają wprowadzenie efektywnego zarządzania zarówno dla zarządzania środowiskiem, jak i sposobu przeprowadzania auditów. Zawierała ona między innymi wymóg zgodności z aktualnymi przepisami prawa oraz zobowiązanie do stałej poprawy skuteczności działania, a ponadto obowiązek podania do publicznej wiadomości zarówno polityki, jak i celów organizacji wobec środowiska.
    Norma ta była oparta na ogólnych zasadach systemu zarządzania jakością ISO 9000/ EN 29000;

  8.  

  9. System Zarządzania Środowiskowego ISO 14001:1996
    W 1996r. została opublikowana norma ISO 14001 (przyjęta przez PKN w 1998r. – PN EN ISO 14001:1998). Przedstawiono w niej wymagania dotyczące tworzenia systemu zarządzania środowiskiem w różnego rodzaju organizacjach niezależnie od jej rodzaju, wielkości oraz warunków geograficznych, kulturowych czy społecznych. Podstawowym zadaniem normy ISO 14001 jest wspomaganie działań związanych z ochroną środowiska oraz ograniczeniem i zapobieganiem zanieczyszczeniom, a kreowany w niej model systemu oscyluje w kierunku ciągłego doskonalenia.
    Norma ISO 14001 przyjmuje zasady systemu zarządzania wspólne z systemami jakości wg normy ISO 9001;

  10.  

  11. Aktualizacja EMAS (EMAS II)
    W 2001 opublikowano zweryfikowane Rozporządzenie nr 761/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 marca 2001 r., dopuszczające dobrowolny udział organizacji w Systemie Ekozarządzania i Audytu we Wspólnocie (EMAS).
    Najistotniejsze zmiany w stosunku do wcześniejszego wydania to:dopuszczenie udziału w systemie organizacji pozaprzemysłowych.

    • zastąpienie wymagań odnośnie Systemu Zarządzania Środowiskowego (przedstawionymi w załączniku nr 1 do Rozporządzenia) wymaganiami międzynarodowej normy ISO 14001. Oznacza to, że System zgodny z ISO 14001 jest częścią Systemu EMAS;

    • zmiana definicji podmiotu, który może zostać zarejestrowany (umożliwiono rejestrację nie tylko poszczególnych obiektów, ale również Organizacji, która może być częścią obiektu lub też składać się z kilku obiektów);
    • Nowe wydanie wymagań odnośnie Systemu Zarządzania Środowiskowego: ISO 14001:2004
      15 listopada 2004r. Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna wydała II wydanie normy „środowiskowej” – ISO 14001:2004. Od tego momentu jest ona wersją obowiązującą. Jednocześnie wyznaczono 18-miesięczny okres przejściowy na uzyskanie zgodności z normą ISO 14001:2004. W przypadku już wydanych certyfikatów na zgodność z ISO 14001:1996, do dnia 15 maja 2006 roku musiała nastąpić zmiana normy odniesienia na normę ISO 14001:2004.
      Oznacza to, iż wszystkie certyfikaty wydane na zgodność z normą ISO 14001:1996 straciły ważność z dniem 15 maja 2006 roku;

    • Rozporządzenie EMAS III

      22 grudnia 2009 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L 342 (tom 52) opublikowane zostało rozporządzenie EMAS III (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS), uchylające rozporządzenie (WE) nr 761/2001 oraz decyzje Komisji 2001/681/WE i 2006/193/WE).
      Niniejsze rozporządzenie weszło w życie 11 stycznia 2010 roku.

Serdecznie zapraszamy do zapoznania z naszą ofertą
dotyczącą poszczególnych standardów związanych z zarządzaniem środowiskowym

 

Zachęcamy Państwa do bezpośredniego kontaktu z naszym biurem. Nasi pracownicy chętnie odpowiedzą na pytania, wyjaśnią szczegóły dotyczące naszych usług i pomogą dopasować najlepszą ofertę do Państwa potrzeb.
 
Centrum Doradczo Szkoleniowe MALON Sp. z o. o.
Wrocław, ul. Józefa Piłsudskiego 74, budynek NOT
biuro@malongroup.pl
tel. (71) 789 08 41 lub 604 20 90 43
faks (71) 791 39 09

Back to Top
Zamknij

Chcesz być informowany o naszych szkoleniach oraz otrzymywać informacje związane z normami ISO?

Zapisz się do naszego newslettera -
nie umkną Ci żadne terminy i tematyka.