PPWR.
Współczynnik pustej przestrzeni

    Case Study

    Zbyt duże opakowania według PPWR i współczynnik pustej przestrzeni

    ›Współczynnik pustej przestrzeni w opakowaniach zbiorczych, transportowych i opakowaniach dla handlu elektronicznego nie może przekraczać 50%. Wymóg ten wprowadza artykuł 24 rozporządzenia PPWR (rozporządzenie (UE) 2025/40). Materiały wypełniające, w tym folię bąbelkową i wypełniacze powietrzne, prawo zalicza do pustej przestrzeni, nie do produktu. Obowiązek wiąże od 1 stycznia 2030 r. albo trzy lata po wejściu w życie aktów wykonawczych z metodyką obliczeń, zależnie od tego, która data jest późniejsza.

    Komiks Malon Group — pakowanie pendrive'a w zbyt duże opakowanie a współczynnik pustej przestrzeni według PPWR

    Co pokazuje komiks

    Random pakuje jeden pendrive o masie ośmiu gramów do dużego kartonu wypełnionego po brzegi folią bąbelkową i wypełniaczami powietrznymi. Działa w dobrej wierze i z myślą o firmie, bo zależy mu na efekcie. Okazała paczka ma w jego przekonaniu zrobić na kliencie wrażenie i ochronić zawartość niczym sejf. Norman mierzy zawartość pudełka i pokazuje prostą proporcję. Sam pendrive zajmuje około pół procenta objętości, a wszystko poza nim to wypełnienie i powietrze.
    Norman sięga po rozporządzenie PPWR i przypomina dwie reguły. Pusta przestrzeń w takiej przesyłce nie może przekraczać połowy jej objętości. Materiał wypełniający nie poprawia tego wyniku, ponieważ prawo liczy go jako pustkę, nie jako produkt. Random próbuje ratować sytuację pomysłem dorzucenia drugiego pendrive’a gratis. Ta reakcja dobrze pokazuje, gdzie naprawdę leży problem, bo dotyczy on doboru opakowania, a nie liczby wysyłanych urządzeń.

    Czego wymaga PPWR w sprawie zbyt dużych opakowań

    PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) to rozporządzenie (UE) 2025/40, które ujednolica w całej Unii zasady projektowania opakowań i gospodarowania odpadami opakowaniowymi. Większość jego przepisów stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. Artykuł 24 odnosi się wprost do zbyt dużych opakowań i nakłada na podmiot napełniający opakowanie obowiązek utrzymania współczynnika pustej przestrzeni na poziomie nieprzekraczającym 50%.

    Współczynnik pustej przestrzeni to stosunek pustej przestrzeni w opakowaniu do jego całkowitej objętości. Pustą przestrzenią jest różnica między objętością opakowania transportowego, zbiorczego lub opakowania dla handlu elektronicznego a objętością mieszczących się w nim opakowań handlowych. Opakowanie dla handlu elektronicznego to opakowanie, w którym produkt zamówiony zdalnie trafia do odbiorcy końcowego. Przesyłka z pendrivem mieści się dokładnie w tej kategorii.
    Rozporządzenie rozstrzyga też kwestię, którą Random potraktował jako swój główny argument. Materiały wypełniające, od ścinków papieru przez folię bąbelkową po wypełniacze powietrzne i piankowe, prawo zalicza do pustej przestrzeni. Wypełnienie kartonu folią nie zmniejsza więc współczynnika, lecz pozostawia go na niezmienionym poziomie. Sam obowiązek nie działa od dziś. Wiąże od 1 stycznia 2030 r. albo trzy lata po wejściu w życie aktów wykonawczych, które Komisja Europejska przyjmie do 12 lutego 2028 r. i w których określi metodykę obliczeń.

    Na czym polega niezgodność w tej sytuacji

    Niezgodność polega na tym, że pudełko z komiksu jest w przeważającej części pustą przestrzenią, a jej udział wielokrotnie przekracza dopuszczalne 50%. Pendrive wypełnia około pół procenta objętości, więc pusta przestrzeń sięga blisko całości kartonu. Nawet hojna warstwa folii nie odwraca tej proporcji, ponieważ wypełnienie wchodzi do licznika pustej przestrzeni, a nie do objętości produktu.
    Intencja Randoma była rozsądna w jednym punkcie. Pendrive faktycznie wymaga ochrony przed wstrząsami i wilgocią. Problem zaczyna się tam, gdzie ochronę próbuje się osiągnąć przez rozmiar opakowania i masę wypełnienia, zamiast przez dopasowanie pudełka do gabarytu produktu. Po wejściu obowiązku w stosowanie taka przesyłka będzie niezgodna z wymaganiem artykułu 24, ponieważ żadna ilość folii nie sprowadzi współczynnika do progu 50%.

    Konsekwencje i potencjalne konsekwencje

    Konsekwencje dzielą się na regulacyjne, ekonomiczne i środowiskowe. Po stronie prawnej brak zgodności z artykułem 24 mieści się w katalogu naruszeń, za które państwa członkowskie przewidują kary, w tym administracyjne kary pieniężne. Wysokość tych kar ustala każde państwo we własnym prawie, a rozporządzenie wymaga, aby kary realnie zniechęcały do naruszeń i pozostawały współmierne do ich wagi. Polska, podobnie jak pozostałe państwa, ma ustanowić takie przepisy do 12 lutego 2027 r.
    Pozostałe konsekwencje pojawiają się niezależnie od kar i działają już teraz. Zbyt duże opakowanie podnosi koszt materiału, zwiększa objętość przesyłki rozliczanej według wagi wymiarowej i zajmuje więcej miejsca w magazynie oraz w transporcie. Większa masa opakowania zwykle oznacza też wyższe opłaty w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Do tego dochodzi odpad, którego dałoby się uniknąć, oraz reakcja klientów, dla których nadmiarowe opakowanie coraz częściej jest sygnałem marnotrawstwa, a nie troski o produkt.

    Jak prawidłowo dobrać opakowanie w analogicznej sytuacji

    Najprostszą drogą do zgodności jest dopasowanie rozmiaru opakowania do gabarytu produktu, tak aby pusta przestrzeń nie przekraczała połowy objętości. Każda z poniższych ścieżek jest jedną z możliwości, a nie jedyną właściwą drogą.
    Jednym ze sposobów jest dobór mniejszego opakowania z gamy dopasowanej do typowych gabarytów wysyłanych produktów. Mała koperta bąbelkowa lub niewielkie pudełko dla przedmiotu wielkości pendrive’a utrzymują współczynnik pustej przestrzeni daleko poniżej progu i nadal chronią zawartość.
    Możliwym rozwiązaniem byłoby wykorzystanie własnego opakowania handlowego produktu jako opakowania wysyłkowego, jeśli jego konstrukcja zapewnia wystarczającą ochronę. Rozporządzenie przewiduje dla takiego podejścia zwolnienie z progu 50%, pod warunkiem, że opakowanie handlowe spełnia ogólne wymagania PPWR dotyczące opakowań.
    Jedną z opcji pozostaje ograniczenie roli wypełnień i zastąpienie ich rozwiązaniami, które zmniejszają objętość, takimi jak opakowania formowane na wymiar produktu albo systemy dobierające rozmiar pudełka automatycznie. Dla firm wysyłających drobną elektronikę bywa to tańsze niż utrzymywanie zapasu dużych kartonów i hurtowych ilości folii.
    Dobrym uzupełnieniem każdej z tych dróg jest wpisanie wymogu pustej przestrzeni do procesu zakupu opakowań i projektowania przesyłek, zanim obowiązek zacznie wiązać. Przeprojektowanie opakowań, zmiana dostawców i przetestowanie nowych formatów mają długi czas realizacji, a rok 2030 jest bliżej, niż wygląda z perspektywy bieżących wysyłek.

    Komiks Malon Group — pakowanie pendrive'a w zbyt duże opakowanie a współczynnik pustej przestrzeni według PPWR

    Najczęściej zadawane pytania (FAQ):

    ?Czego dotyczy współczynnik pustej przestrzeni w PPWR?

    Współczynnik pustej przestrzeni dotyczy opakowań zbiorczych, transportowych oraz opakowań dla handlu elektronicznego. Artykuł 24 PPWR wymaga, aby pusta przestrzeń w takim opakowaniu nie przekraczała 50% jego całkowitej objętości. Sam współczynnik to stosunek pustej przestrzeni do całej objętości opakowania. Pustą przestrzenią jest różnica między objętością opakowania a objętością mieszczących się w nim opakowań handlowych z produktem.

    ?Czy folia bąbelkowa i wypełniacze liczą się jako pusta przestrzeń?

    Tak. PPWR wprost zalicza materiały wypełniające do pustej przestrzeni, a nie do objętości produktu. Dotyczy to ścinków papieru, wypełniaczy powietrznych, folii bąbelkowej, wypełniaczy gąbkowych i piankowych, wełny drzewnej oraz chipsów polistyrenowych i styropianowych. Dokładanie wypełnienia nie poprawia więc współczynnika pustej przestrzeni. Zgodność osiąga się przez dopasowanie rozmiaru opakowania do produktu, nie przez zwiększanie ilości materiału ochronnego.

    ?Od kiedy obowiązuje limit 50% pustej przestrzeni?

    Limit wiąże od 1 stycznia 2030 r. albo trzy lata po wejściu w życie aktów wykonawczych z metodyką obliczeń, zależnie od tego, która data jest późniejsza. Akty wykonawcze Komisja Europejska przyjmie do 12 lutego 2028 r. Samo rozporządzenie PPWR stosuje się od 12 sierpnia 2026 r., jednak obowiązek dotyczący zbyt dużych opakowań ma własny, późniejszy termin stosowania.

    ?Kogo dotyczy obowiązek ograniczenia pustej przestrzeni?

    Obowiązek dotyczy podmiotów gospodarczych, które napełniają opakowanie zbiorcze, transportowe lub opakowanie dla handlu elektronicznego. Liczy się rola napełniającego, a nie wielkość firmy. Sprzedawca internetowy pakujący produkty do wysyłki odpowiada za współczynnik pustej przestrzeni tak samo jak dystrybutor. Zwolnienie obejmuje między innymi podmioty, które jako opakowania wysyłkowego używają własnego opakowania handlowego produktu.

    ?Jakie kary grożą za zbyt duże opakowania według PPWR?

    Za brak zgodności z artykułem 24 grożą kary ustanawiane przez państwa członkowskie, w tym administracyjne kary pieniężne. Rozporządzenie nie podaje konkretnych kwot, lecz wymaga, aby kary realnie zniechęcały do naruszeń i były współmierne do ich wagi. Państwa członkowskie, w tym Polska, mają ustanowić przepisy o karach do 12 lutego 2027 r. Wysokość i tryb nakładania kar wynikają więc z prawa krajowego danego państwa.

    ?Jak ograniczyć pustą przestrzeń bez utraty ochrony produktu?

    Najskuteczniej przez dopasowanie rozmiaru opakowania do gabarytu produktu. Małe koperty i pudełka dobrane do typowych wysyłek utrzymują współczynnik poniżej 50% i nadal chronią zawartość. Pomagają też opakowania formowane na wymiar oraz systemy automatycznie dobierające rozmiar pudełka. Ochrona produktu zależy od dopasowania i konstrukcji opakowania, a nie od ilości folii czy wypełniaczy powietrznych wokół drobnego przedmiotu.

    Stan prawny na czerwiec 2026 r.

    Zapraszamy do korzystania z naszych usług w zakresie zgodności z rozporządzeniem PPWR



    ← Powrót do listy Case Studies

    Informacje dodatkowe

    • Data 26 sierpnia 2026
    • Tagi PPWR
    Back to Top