Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 (dalej: PPWR) w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. PPWR (rozporządzenie 2025/40) – co rozporządzenie o opakowaniach i odpadach opakowaniowych zmienia w praktyce?

›STATUS REGULACJI:
Stan na: maj 2026
Status: weszło w życie 11 lutego 2025 r., ogólna data stosowania – 12 sierpnia 2026 r.

NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE:
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. (dalej: PPWR) ustanawia bezpośrednio stosowane ramy prawne dla całego cyklu życia opakowań w Unii Europejskiej. Zastępuje dyrektywę 94/62/WE i obejmuje wszystkie opakowania niezależnie od materiału oraz wszystkie odpady opakowaniowe wytwarzane na terytorium państw członkowskich. Ogólna data stosowania to 12 sierpnia 2026 r., choć kluczowe obowiązki (recyklowalność, recyklat, ponowne użycie, zakazy formatów) wchodzą w życie od 1 stycznia 2030 r. Za naruszenia art. 24–29 grożą administracyjne kary pieniężne ustalane przez państwa członkowskie do 12 lutego 2027 r.

W tym artykule dowiesz się o:

1. Dlaczego rozporządzenie, a nie kolejna dyrektywa
2. Czym jest PPWR i kogo dotyczy
3. Wymogi zrównoważoności opakowań
4. Ograniczenia użycia: pusta przestrzeń i zakazy formatów
5. Cele ponownego użycia, recyklingu i zapobiegania odpadom
6. Obowiązki podmiotów gospodarczych i rozszerzona odpowiedzialność producenta
7. Sankcje i nadzór rynku
8. Harmonogram wdrożenia — co i kiedy zaczyna obowiązywać
9. Praktyczne implikacje dla producentów, importerów i dystrybutorów
10. Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Dlaczego rozporządzenie, a nie kolejna dyrektywa

Pierwszą zmianą, którą warto odnotować, jest forma aktu prawnego. Dyrektywa 94/62/WE wymagała transpozycji do krajowych ustaw o gospodarce opakowaniami i odpadami. Rozporządzenie PPWR obowiązuje bezpośrednio — od 12 sierpnia 2026 r. wymagania dotyczące zrównoważoności, etykietowania i obowiązków podmiotów gospodarczych stosuje się jednakowo w 27 państwach członkowskich, bez pośrednictwa parlamentów krajowych. Państwa członkowskie zachowują tylko te kompetencje, które rozporządzenie wyraźnie im pozostawia — głównie egzekwowanie, organizację gospodarki odpadami, system kaucyjny, sankcje oraz uzupełniające wymogi krajowe w wąsko zdefiniowanych obszarach.

Druga zmiana to zakres ingerencji. Dyrektywa 94/62/WE koncentrowała się na wymogach zasadniczych dotyczących składu i zdatności do odzysku oraz celach recyklingu adresowanych do państw. PPWR sięga znacznie dalej. Reguluje skład chemiczny opakowań, projektowanie pod recykling, obowiązkową zawartość recyklatu w tworzywach sztucznych, cele ponownego użycia adresowane bezpośrednio do podmiotów gospodarczych, zakaz wybranych formatów jednorazowych, etykietowanie zharmonizowane, deklarację zgodności i nadzór rynku w modelu znanym z dyrektyw nowego podejścia zrównoważonego rozwoju. Zmienia też logikę odpowiedzialności — wytwórca opakowania ponosi odpowiedzialność za zgodność produktu z wymogami art. 5–12 PPWR i dokumentuje to w technicznej dokumentacji opakowania zgodnie z załącznikiem VII.

Trzecia zmiana ma charakter rynkowy. Statystyki przywołane w motywie 2 rozporządzenia wskazują, że w Unii do produkcji opakowań trafia 40% tworzyw sztucznych i 50% papieru, a odpady opakowaniowe stanowią 36% stałych odpadów komunalnych. Skala oddziaływania regulacji odpowiada tej skali zużycia surowców.

2. Czym jest PPWR i kogo dotyczy

PPWR to rozporządzenie ustanawiające wymogi dotyczące całego cyklu życia opakowań w odniesieniu do ich zrównoważoności środowiskowej oraz etykietowania, w celu umożliwienia wprowadzania ich do obrotu (art. 1 ust. 1). Rozporządzenie reguluje również rozszerzoną odpowiedzialność producenta, zapobieganie powstawaniu odpadów opakowaniowych, zbieranie i przetwarzanie, w tym recykling odpadów opakowaniowych.

Zakres podmiotowy jest celowo szeroki. Zgodnie z art. 2 ust. 1, regulacja ma zastosowanie do wszystkich opakowań — niezależnie od materiału, niezależnie od tego, czy są one wykorzystywane w przemyśle, produkcji, sprzedaży detalicznej, dystrybucji, biurach, usługach czy gospodarstwach domowych. Obejmuje też wszystkie odpady opakowaniowe, niezależnie od ich pochodzenia. W praktyce dotyka każdego podmiotu gospodarczego, który wprowadza do obrotu opakowanie (puste lub z produktem) na rynku Unii lub udostępnia je na terytorium państwa członkowskiego po raz pierwszy.

Rozporządzenie odróżnia kilka ról podmiotowych, każda z osobnym zakresem obowiązków. Wytwórca to osoba, która wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu, w tym podmiot zlecający projektowanie lub wytworzenie opakowania pod swoją własną nazwą lub znakiem towarowym (art. 3 ust. 1 pkt 13). Producent dla potrzeb rozszerzonej odpowiedzialności producenta to wytwórca, importer lub dystrybutor, który po raz pierwszy udostępnia opakowanie lub produkt w opakowaniu na terytorium państwa członkowskiego (art. 3 ust. 1 pkt 15). Importer wprowadza do obrotu opakowania z państw trzecich. Dystrybutor udostępnia opakowanie na rynku, nie będąc wytwórcą ani importerem.

Najszerszy obowiązek nałożony jest na wytwórcę. Wytwórca odpowiada za to, by każde opakowanie wprowadzone do obrotu spełniało wymogi art. 5–12 (substancje, recyklowalność, recyklat, kompostowalność, minimalizacja, ponowne użycie, etykietowanie). Wytwórca przeprowadza ocenę zgodności, sporządza deklarację zgodności UE i prowadzi dokumentację techniczną zgodnie z załącznikiem VII. Odpowiedzialność za zgodność jest rolą formalną — nawet jeśli ocenę zgodności wykonuje za wytwórcę inna jednostka, prawna odpowiedzialność za zgodność opakowania pozostaje po stronie wytwórcy.

3. Wymogi zrównoważoności opakowań — co reguluje rozdział II rozporządzenia

Rozdział II rozporządzenia (art. 5–12) zawiera dziewięć grup wymogów dotyczących zrównoważoności środowiskowej i etykietowania. Każda grupa ma własny zakres podmiotowy, własną datę stosowania i własną logikę wykazywania zgodności. Poniżej omawiamy je w kolejności artykułów, koncentrując się na elementach, które bezpośrednio determinują projekt opakowania, dobór materiału i model dystrybucji.

Substancje obecne w opakowaniach (art. 5)

Artykuł 5 PPWR nakłada na wytwórcę obowiązek ograniczenia do minimum obecności i stężenia substancji potencjalnie niebezpiecznych w materiałach opakowaniowych oraz w częściach składowych opakowań, w emisjach i w materiałach wynikających z gospodarowania odpadami. Definicja substancji potencjalnie niebezpiecznej (SoC, substance of concern) odsyła do art. 2 pkt 27 rozporządzenia (UE) 2024/1781 (ESPR), a kryteria identyfikacji opierają się przede wszystkim na właściwościach zagrożeń sklasyfikowanych w rozporządzeniu (WE) nr 1272/2008 (CLP) oraz na negatywnym wpływie na ponowne użycie i recykling.

Artykuł 5 ust. 4 utrzymuje historyczny limit zsumowanych stężeń czterech metali ciężkich: ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego — nie więcej niż 100 mg/kg w opakowaniach lub częściach składowych opakowań. Limit ten obowiązuje od 12 sierpnia 2026 r. dla wszystkich opakowań wprowadzanych do obrotu.

Najmocniejszą nowością jest jednak art. 5 ust. 5, który od 12 sierpnia 2026 r. zakazuje wprowadzania do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, jeżeli zawierają one substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) w stężeniach równych następującym dopuszczalnym wartościom lub je przekraczających:

• 25 ppb dla wszelkich PFAS mierzonych za pomocą ukierunkowanej analizy (polimerowe PFAS wyłączone z kwantyfikacji)

• 250 ppb dla sumy PFAS mierzonej jako suma ukierunkowanej analizy, w stosownych przypadkach z wcześniejszą degradacją prekursorów

• 50 ppm dla PFAS (w tym polimerowych); jeżeli całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg, wymagany jest dowód, czy fluor pochodzi z PFAS

Definicja PFAS przyjęta w rozporządzeniu obejmuje każdą substancję zawierającą co najmniej jeden w pełni fluorowany atom węgla grupy metylowej (CF3-) lub metylenowej (-CF2-) bez dołączonych atomów wodoru, chloru, bromu lub jodu, z wyłączeniem określonych elementów strukturalnych wskazanych w art. 5 ust. 5. Lista konkretnych substancji nie zostanie opublikowana — limit obowiązuje dla wszystkich substancji spełniających definicję.

Komisja Europejska, wspomagana przez Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA), do 31 grudnia 2026 r. ma przygotować sprawozdanie identyfikujące substancje wzbudzające obawy negatywnie wpływające na zdrowie i recykling. Państwa członkowskie mogły do 31 grudnia 2025 r. przekazywać Komisji i ECHA informacje o substancjach, które ich zdaniem mają negatywny wpływ na ponowne użycie i recykling.

Recyklowalność i klasy wydajności (art. 6)

Artykuł 6 stanowi, że wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu muszą być zdatne do recyklingu. Operacyjnie oznacza to dwa równoległe warunki: opakowanie ma być projektowane z myślą o recyklingu (design for recycling, DfR) oraz — gdy stanie się odpadem — ma być zbierane selektywnie, sortowane do strumieni recyklingu i poddawane recyklingowi na dużą skalę.

Pierwsza część wymogu (DfR) wchodzi w życie 1 stycznia 2030 r. lub 24 miesiące po wejściu w życie aktów delegowanych przyjmowanych przez Komisję na podstawie art. 6 ust. 4 (Komisja ma na to czas do 1 stycznia 2028 r.), w zależności od tego, która z dat jest późniejsza. Druga część wymogu (recykling na dużą skalę) ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2035 r. lub pięć lat po wejściu w życie aktów wykonawczych przyjętych na podstawie art. 6 ust. 5, w zależności od tego, która z dat jest późniejsza.

Wytwórca ocenia możliwość recyklingu opakowania i klasyfikuje ją w jednej z trzech klas wydajności recyklingu: A, B lub C, opisanych w tabeli 3 załącznika II. Od 1 stycznia 2030 r. lub 24 miesiące po wejściu w życie aktów delegowanych do art. 6 ust. 4 — w zależności od tego, która z dat jest późniejsza — na rynku można wprowadzać wyłącznie opakowania klas A, B lub C. Od 1 stycznia 2038 r. dopuszczalne są wyłącznie klasy A i B. Klasa wydajności bezpośrednio wpływa na wysokość modulowanych wkładów finansowych wpłacanych przez producentów w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta (art. 6 ust. 8 w związku z art. 45).

Rozporządzenie wymienia w art. 6 ust. 11 zamknięty katalog wyjątków od wymogu recyklowalności — między innymi opakowania bezpośrednie produktów leczniczych zdefiniowane w dyrektywie 2001/83/WE, opakowania kontaktowe wyrobów medycznych objętych rozporządzeniem (UE) 2017/745, opakowania żywności dla niemowląt i małych dzieci, opakowania towarów niebezpiecznych transportowanych zgodnie z dyrektywą 2008/68/WE oraz opakowania handlowe z lekkiego drewna, korka, tekstyliów, gumy, ceramiki, porcelany lub wosku.

Dla opakowań innowacyjnych — definiowanych w art. 3 ust. 1 pkt 46 jako opakowania wytwarzane przy użyciu nowych materiałów, dające znaczną poprawę funkcji i wyraźne korzyści dla środowiska — przewidziano czasowe odstępstwo od wymogów recyklowalności na okres do pięciu lat od końca roku kalendarzowego wprowadzenia do obrotu (art. 6 ust. 10), pod warunkiem zawiadomienia właściwego organu i wykazania spełnienia kryteriów innowacyjności.

Minimalna zawartość materiału z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych (art. 7)

Każda część opakowania wykonana z tworzywa sztucznego, wprowadzonego do obrotu od 1 stycznia 2030 r. lub trzy lata po wejściu w życie aktu wykonawczego przyjmowanego na podstawie art. 7 ust. 8 (w zależności od tego, która z dat jest późniejsza), musi zawierać co najmniej następującą wartość procentową materiału z recyklingu odzyskanego z odpadów pokonsumenckich z tworzyw sztucznych, obliczaną jako średnia roczna dla zakładu produkcyjnego:

• 30% w przypadku opakowań do kontaktu z produktami wrażliwymi wykonanych z politereftalanu etylenu (PET) jako głównego składnika, z wyjątkiem butelek jednorazowych na napoje

• 10% w przypadku opakowań do kontaktu z produktami wrażliwymi wykonanych z innych tworzyw sztucznych niż PET, z wyjątkiem butelek jednorazowych na napoje

• 30% w przypadku butelek jednorazowych z tworzyw sztucznych na napoje

• 35% w przypadku pozostałych opakowań z tworzyw sztucznych

Cel jest progresywny. Do 1 stycznia 2040 r. wartości te wynoszą odpowiednio: 50%, 25%, 65% i 65% (art. 7 ust. 2). Komisja do 31 grudnia 2026 r. ma przyjąć akt wykonawczy ustanawiający metodykę obliczania i weryfikacji zawartości recyklatu oraz akt delegowany dotyczący kryteriów zrównoważoności technologii recyklingu tworzyw sztucznych.

Dostępne są wyjątki — wyłączone z obowiązku zawartości recyklatu są m.in. opakowania bezpośrednie produktów leczniczych, opakowania wyrobów medycznych klas wskazanych w art. 7 ust. 4, opakowania kompostowalne, opakowania towarów niebezpiecznych transportowanych zgodnie z dyrektywą 2008/68/WE oraz opakowania kontaktowe żywności dla niemowląt i małych dzieci. Z obowiązku zawartości recyklatu wyłączone są także części z tworzywa sztucznego stanowiące mniej niż 5% całkowitej masy jednostki opakowania (art. 7 ust. 5 lit. b).

Materiał z recyklingu, by liczył się do celu, musi spełnić warunki art. 7 ust. 3 — pochodzić z odpadów pokonsumenckich zebranych w Unii zgodnie z PPWR, dyrektywą 2008/98/WE lub dyrektywą (UE) 2019/904 (lub równoważnymi normami państw trzecich), poddanych recyklingowi w instalacji zgodnej z dyrektywą 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych lub w instalacji państwa trzeciego z równoważnymi normami.

Kompostowalność (art. 9)

Artykuł 9 wprowadza wąską listę formatów opakowań, które muszą być kompostowalne. Do 12 lutego 2028 r. obowiązek dotyczy przepuszczalnych torebek z herbatą, kawą lub innym napojem oraz miękkich po użyciu pojedynczych porcji używanych w systemach do przygotowywania napojów (definicja w art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia), a także samoprzylepnych etykiet umieszczanych na owocach i warzywach. Materiały te muszą spełniać normy kompostowania w kontrolowanych warunkach przemysłowych w zakładach przetwarzania bioodpadów, a w przypadkach wymaganych przez państwa członkowskie — także normy kompostowania w warunkach domowych.

Państwa członkowskie mogą rozszerzyć ten obowiązek, pod warunkami określonymi w art. 9 ust. 2, na nieprzepuszczalne pojedyncze porcje w systemach do przygotowywania napojów (art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. g, z wyłączeniem metalu) oraz na bardzo lekkie i lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego. Warunkiem rozszerzenia są odpowiednie systemy zbierania bioodpadów i infrastruktura przetwarzania.

Minimalizacja opakowań (art. 10)

Od 1 stycznia 2030 r. wytwórca lub importer zapewniają, by masa i objętość opakowania były ograniczone do minimum niezbędnego do zapewnienia jego funkcjonalności, z uwzględnieniem kształtu i materiału. Obowiązek obejmuje też zakaz wprowadzania do obrotu opakowań z cechami mającymi na celu jedynie zwiększenie postrzeganej objętości produktu — w tym z podwójnymi ściankami, podwójnymi dnami i zbędnymi warstwami.

Wyjątkiem od zasady minimalizacji są opakowania, których kształt jest chroniony jako znak towarowy lub wzór wspólnotowy zarejestrowany przed 11 lutego 2025 r., oraz opakowania produktów objętych oznaczeniem geograficznym chronionym na podstawie prawa Unii (m.in. rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do wina, rozporządzenia (UE) 2019/787 w odniesieniu do napojów spirytusowych, rozporządzenia (UE) 2023/2411 w odniesieniu do produktów rzemieślniczych i przemysłowych). Wytwórca wykazuje spełnienie warunków zwolnienia w dokumentacji technicznej.

Metodyka obliczania i pomiaru zgodności z wymogami minimalizacji zostanie opracowana przez europejskie organizacje normalizacyjne na wniosek Komisji złożony do 12 lutego 2027 r. Załącznik IV PPWR wymienia osiem kryteriów wydajności, które muszą być uwzględnione w ocenie: ochronę produktu, procesy wytwarzania, logistykę, funkcjonalność, wymogi informacyjne, higienę i bezpieczeństwo, wymogi prawne oraz zawartość recyklatu i możliwość ponownego użycia.

Opakowania wielokrotnego użytku (art. 11)

Opakowanie wprowadzone do obrotu od 11 lutego 2025 r. uznaje się za wielokrotnego użytku tylko, jeżeli spełnia łącznie dziewięć wymogów wskazanych w art. 11 ust. 1 — od projektu z myślą o wielokrotnej rotacji, przez wymogi higieny, możliwość odnowienia zgodnie z załącznikiem VI część B, możliwość bezpiecznego napełniania i opróżniania, po spełnienie wymogów recyklowalności z art. 6 na koniec cyklu życia.

Minimalna liczba rotacji dla najczęstszych formatów ma zostać określona przez Komisję w akcie delegowanym do 12 lutego 2027 r. (art. 11 ust. 2). Zgodność z wymogami opakowania wielokrotnego użytku wykazuje się w dokumentacji technicznej zgodnie z załącznikiem VII.

Etykietowanie zharmonizowane (art. 12)

Od 12 sierpnia 2028 r. lub 24 miesiące po wejściu w życie aktu wykonawczego przyjętego przez Komisję na podstawie art. 12 ust. 6 (w zależności od tego, która z dat jest późniejsza), na opakowaniach wprowadzanych do obrotu umieszcza się zharmonizowaną etykietę zawierającą informacje o ich składzie materiałowym. Etykieta zawiera piktogramy i ma być łatwo zrozumiała, w tym dla osób z niepełnosprawnościami. Obowiązek nie dotyczy opakowań transportowych — z wyjątkiem opakowań dla handlu elektronicznego — ani opakowań objętych systemem kaucyjnym.

Akty wykonawcze ustanawiające szczegóły zharmonizowanego etykietowania mają zostać przyjęte przez Komisję do 12 sierpnia 2026 r. Na opakowaniach wielokrotnego użytku wprowadzanych do obrotu od 12 lutego 2029 r. lub 30 miesięcy od wejścia w życie aktu wykonawczego umieszcza się dodatkową etykietę informującą użytkowników o zdatności do ponownego użycia, wraz z kodem QR lub innym znormalizowanym, otwartym, cyfrowym nośnikiem danych umożliwiającym śledzenie rotacji (art. 12 ust. 2).

Zharmonizowana etykieta opakowania kompostowalnego informuje, że materiał jest kompostowalny, że nie nadaje się do kompostowania w warunkach domowych (w stosownych przypadkach) i że nie należy wyrzucać go do środowiska.

4. Ograniczenia użycia opakowań — pusta przestrzeń i zakazy formatów

Maksymalna pusta przestrzeń (art. 24)

Od 1 stycznia 2030 r. lub trzy lata po wejściu w życie aktu wykonawczego przyjmowanego przez Komisję na podstawie art. 24 ust. 2 (w zależności od tego, która z dat jest późniejsza), podmioty gospodarcze napełniające opakowanie zbiorcze, transportowe lub opakowanie dla handlu elektronicznego zapewniają, by maksymalny współczynnik pustej przestrzeni wynosił 50%. Pusta przestrzeń to różnica między całkowitą objętością opakowania a objętością zawartych w nim opakowań handlowych. Materiały wypełniające — ścinki papieru, wypełniacze powietrzne, folia bąbelkowa, wypełniacze gąbkowe, piankowe, wełna drzewna, chipsy polistyrenowe lub styropianowe — uznaje się za pustą przestrzeń.

W przypadku opakowań handlowych nie ma sztywnego progu procentowego. Od 12 lutego 2028 r. podmiot napełniający opakowanie handlowe ma obowiązek ograniczyć pustą przestrzeń do minimum niezbędnego do zapewnienia funkcjonalności opakowania, w tym ochrony produktu, i wykazać to w dokumentacji technicznej. Powietrze między żywnością i gazy ochronne nie liczą się jako pusta przestrzeń.

Metodyka obliczania współczynnika dla produktów o nieregularnym kształcie, opakowań z większą liczbą jednostek handlowych, produktów płynnych, produktów łatwo uszkadzalnych oraz dla minimalnej przestrzeni na etykiety przewozowe zostanie określona w akcie wykonawczym Komisji do 12 lutego 2028 r.

Zakazy formatów opakowań (art. 25 i załącznik V)

Od 1 stycznia 2030 r. podmioty gospodarcze nie mogą wprowadzać do obrotu opakowań w formatach i zastosowaniach wymienionych w załączniku V PPWR. Załącznik wymienia sześć kategorii:

• Opakowania zbiorcze jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wykorzystywane w punkcie sprzedaży do grupowania produktów, zaprojektowane jako opakowania udogadniające pozwalające konsumentom dokonać zakupu więcej niż jednej sztuki lub zachęcające do tego. Przykład ilustrujący: folie do grupowania produktów, folia termokurczliwa.

• Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych służące do przechowywania paczkowanych świeżych owoców i warzyw o masie poniżej 1,5 kg. Państwa członkowskie mogą wprowadzać zwolnienia w razie wykazania konieczności uniknięcia utraty wody, jędrności, zagrożeń mikrobiologicznych, wstrząsów fizycznych, utleniania lub gdy nie ma innej możliwości uniknięcia mieszania się produktów ekologicznych z nieekologicznymi.

• Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych przeznaczone do napełniania żywnością i napojami spożywanymi na miejscu w sektorze HoReCa. Zakaz nie dotyczy obiektów HoReCa bez dostępu do wody pitnej.

• Opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych zawierające pojedyncze porcje dodatków do potraw, dżemów, sosów, zabielacza do kawy, cukru i przypraw w sektorze HoReCa. Wyłączenia: gdy opakowanie jest dołączane do gotowej do spożycia żywności na wynos przeznaczonej do natychmiastowego spożycia bez konieczności dalszego przygotowywania oraz gdy opakowanie jest wymagane ze względu na medyczny wymóg w zakresie zindywidualizowanej opieki (szpitale, kliniki, placówki opiekuńczo-pielęgnacyjne).

• Opakowania jednorazowego użytku w sektorze zakwaterowania na potrzeby indywidualnych rezerwacji — kosmetyki, produkty higieny osobistej i artykuły toaletowe (np. szampony, balsamy do ciała, saszetki z mydłem) przeznaczone do wyrzucenia przed przyjazdem następnych gości.

• Bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego (poniżej 15 mikronów grubości) — z wyjątkiem toreb wymaganych ze względów higienicznych lub oferowanych jako opakowanie handlowe żywności luzem, gdy pomaga to w zapobieganiu marnowaniu żywności.

Komisja do 12 lutego 2027 r. opublikuje wytyczne wyjaśniające załącznik V, z przykładami formatów i wykazem owoców oraz warzyw wyłączonych z zakresu pkt 2.

Niezależnie od zakazów z załącznika V, art. 34 PPWR utrzymuje cel trwałego zmniejszenia zużycia lekkich toreb na zakupy z tworzywa sztucznego (od 15 do 50 mikronów). Od 31 grudnia 2025 r. roczne zużycie nie powinno przekraczać 40 lekkich toreb na mieszkańca lub równoważnego celu wyrażonego w jednostkach masy.

5. Cele ponownego użycia, recyklingu i zapobiegania odpadom

Cele ponownego użycia (art. 29)

Artykuł 29 wprowadza najbardziej angażujące podmioty gospodarcze wymogi w obszarze ponownego użycia. Od 1 stycznia 2030 r. podmiot gospodarczy stosujący opakowania transportowe lub opakowania handlowe wykorzystywane do transportu produktów na terytorium Unii w formie palet, składanych pojemników z tworzywa sztucznego, pudeł, tac, skrzyń z tworzywa sztucznego, dużych pojemników do przewozu luzem, wiaderek, bębnów, kanistrów wszelkich rozmiarów i materiałów oraz opakowań paletowych i taśm do stabilizacji palet zapewnia, że co najmniej 40% takich opakowań stanowią opakowania wielokrotnego użytku w systemie ponownego użycia. Od 1 stycznia 2040 r. cel rośnie do 70%.

Cel 40% (i 70% od 2040 r.) nie dotyczy opakowań wymienionych w art. 29 ust. 4 — wykorzystywanych do transportu towarów niebezpiecznych zgodnie z dyrektywą 2008/68/WE, opakowań maszyn gabarytowych zaprojektowanych na zamówienie, formatów elastycznych w bezpośrednim kontakcie z żywnością i paszami oraz pudeł tekturowych.

Dla opakowań handlowych dystrybuowanych w obrębie tego samego państwa członkowskiego lub między różnymi miejscami działalności tego samego podmiotu (lub jego przedsiębiorstw powiązanych) obowiązuje surowsza zasada — od 1 stycznia 2030 r. takie opakowania mają być zdatne do ponownego użycia w systemie ponownego użycia, niezależnie od progu procentowego.

Od 1 stycznia 2030 r. podmioty gospodarcze stosujące opakowania zbiorcze w formie pudeł (z wyłączeniem pudeł tekturowych) na zewnątrz opakowań handlowych do grupowania produktów w jednostce magazynowej lub dystrybucyjnej zapewniają, że co najmniej 10% takich opakowań stanowią opakowania zdatne do ponownego użycia. Od 1 stycznia 2040 r. cel wynosi 25%.

Dystrybutorzy końcowi udostępniający konsumentom napoje alkoholowe i bezalkoholowe w opakowaniach handlowych od 1 stycznia 2030 r. zapewniają, że co najmniej 10% takich produktów jest udostępnianych w opakowaniach wielokrotnego użytku w systemie ponownego użycia. Od 1 stycznia 2040 r. cel rośnie do 40%. Z celu dotyczącego napojów wyłączone są m.in. napoje szybko psujące się w rozumieniu art. 24 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, mleko i przetwory mleczne wymienione w części XVI załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, kategorie produktów sektora wina wymienione w części II pkt 1, 3–9, 11, 12, 15, 16 i 17 załącznika VII do rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, aromatyzowane produkty sektora wina zdefiniowane w rozporządzeniu (UE) nr 251/2014 oraz napoje spirytusowe na bazie alkoholu odpowiadające pozycji CN 2208 Nomenklatury scalonej.

Z obowiązków celów dla napojów zwolnieni są dystrybutorzy końcowi o powierzchni sprzedaży nieprzekraczającej 100 m² (art. 29 ust. 10) oraz mikroprzedsiębiorstwa udostępniające w państwie członkowskim nie więcej niż 1 000 kg opakowań rocznie (art. 29 ust. 13). Państwa członkowskie mogą zwolnić dystrybutorów końcowych z powierzchnią sprzedaży na wyspach liczących mniej niż 2 000 mieszkańców lub w gminach o gęstości zaludnienia poniżej 54 osób/km², z wyjątkiem skupisk powyżej 5 000 mieszkańców (art. 29 ust. 11). Dystrybutorzy końcowi mogą też tworzyć grupy do wspólnego wypełniania obowiązków, pod warunkiem zachowania zgodności z art. 101 i 102 TFUE (art. 29 ust. 12).

Artykuły 32 i 33 nakładają na dystrybutorów końcowych prowadzących działalność w sektorze HoReCa dodatkowe obowiązki dotyczące żywności i napojów na wynos. Do 12 lutego 2027 r. tacy dystrybutorzy ustanawiają system umożliwiający konsumentom przynoszenie własnych pojemników do napełnienia. Do 12 lutego 2028 r. zapewniają konsumentom możliwość otrzymania produktów w opakowaniach wielokrotnego użytku w systemie ponownego użycia. Od 2030 r. dążą do oferowania 10% produktów do sprzedaży w formacie opakowań wielokrotnego użytku.

Cele recyklingu (art. 52)

Państwa członkowskie mają osiągnąć następujące cele recyklingu wytworzonych odpadów opakowaniowych:

• Do 31 grudnia 2025 r.: 65% masy ogółem; w podziale na materiały — 50% tworzyw sztucznych, 25% drewna, 70% metali żelaznych, 50% aluminium, 70% szkła, 75% papieru i tektury

• Do 31 grudnia 2030 r.: 70% masy ogółem; w podziale na materiały — 55% tworzyw sztucznych, 30% drewna, 80% metali żelaznych, 60% aluminium, 75% szkła, 85% papieru i tektury

Państwa członkowskie mogą odroczyć terminy z 2030 r. o maksymalnie pięć lat na warunkach określonych w art. 52 ust. 2 — między innymi z ograniczeniem maksymalnego odstępstwa do 15 punktów procentowych i pod warunkiem przedłożenia Komisji planu wdrożenia zgodnie z załącznikiem XI.

System kaucyjny (art. 50)

Do 1 stycznia 2029 r. państwa członkowskie wprowadzają środki zapewniające selektywną zbiórkę co najmniej 90% rocznej masy butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do trzech litrów oraz metalowych pojemników jednorazowego użytku na napoje o pojemności do trzech litrów, udostępnionych na rynku danego państwa po raz pierwszy w danym roku kalendarzowym. Aby osiągnąć ten cel, państwa członkowskie ustanawiają systemy kaucyjne pobierające kaucję w punkcie sprzedaży.

System kaucyjny nie ma zastosowania do opakowań wina, aromatyzowanych produktów sektora wina, napojów spirytusowych odpowiadających pozycji CN 2208 oraz mleka i przetworów mlecznych z części XVI załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 (art. 50 ust. 4).

Państwo członkowskie może zostać zwolnione z obowiązku ustanowienia systemu kaucyjnego, jeżeli wskaźnik selektywnej zbiórki odpowiedniego formatu opakowań osiągnął lub przekroczył 80% masy opakowań udostępnionych po raz pierwszy w roku 2026, a państwo do 1 stycznia 2028 r. powiadomiło Komisję o wniosku o zwolnienie i przedłożyło plan osiągnięcia 90% selektywnej zbiórki (art. 50 ust. 5).

Systemy kaucyjne ustanowione po wejściu w życie rozporządzenia (po 11 lutego 2025 r.) mają spełniać minimalne wymogi z załącznika X PPWR od 1 stycznia 2029 r. Systemy istniejące przed tą datą stosują minimalne wymogi do 1 stycznia 2035 r., jeśli nie osiągną celu 90% do 1 stycznia 2029 r. (art. 50 ust. 11).

Cele zapobiegania powstawaniu odpadów (art. 43)

Każde państwo członkowskie ogranicza ilość wytwarzanych odpadów opakowaniowych na mieszkańca w porównaniu z 2018 r. o co najmniej:

• 5% do 2030 r.

• 10% do 2035 r.

• 15% do 2040 r.

Komisja do 12 lutego 2027 r. ustanowi współczynnik korygujący uwzględniający wzrost lub spadek ruchu turystycznego w stosunku do 2018 r. Państwa członkowskie mogą utrzymać oddzielne systemy dla odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych oraz z przemysłu i handlu, jeżeli już je ustanowiły.

6. Obowiązki podmiotów gospodarczych i rozszerzona odpowiedzialność producenta

Rozdział IV PPWR (art. 15–22) określa szczegółowo obowiązki wytwórców, importerów, dystrybutorów, upoważnionych przedstawicieli i dostawców usług realizacji zamówień. Centralne miejsce zajmuje wytwórca. Wprowadza do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z art. 5–12, przeprowadza ocenę zgodności zgodnie z art. 38 i załącznikiem VII, sporządza deklarację zgodności UE (art. 39) i przechowuje dokumentację techniczną oraz deklarację zgodności UE — przez 5 lat od dnia wprowadzenia do obrotu w przypadku opakowania jednorazowego użytku oraz przez 10 lat w przypadku opakowania wielokrotnego użytku (art. 15 ust. 3). Analogiczne okresy obowiązują importera w odniesieniu do kopii deklaracji zgodności UE i dostępności dokumentacji technicznej (art. 18 ust. 7). Wytwórca umieszcza na opakowaniu typ, numer partii lub numer seryjny albo inny element umożliwiający identyfikację (art. 15 ust. 5) oraz nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy i adres pocztowy lub kontaktowy.

Importer wprowadza do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z rozporządzeniem, weryfikuje, czy wytwórca przeprowadził ocenę zgodności, sporządził dokumentację techniczną i naniósł wymagane oznaczenia (art. 18). Dystrybutor sprawdza, czy opakowanie nosi wymagane oznaczenia, czy załączono wymagane dokumenty i instrukcje, oraz czy wytwórca i importer wypełnili swoje obowiązki (art. 19). Importer i dystrybutor, którzy wprowadzają opakowanie do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikują już wprowadzone opakowanie w sposób wpływający na zgodność, są traktowani jak wytwórca (art. 21).

Rozdział VIII PPWR (art. 44–47) reguluje rozszerzoną odpowiedzialność producenta (EPR). Producenci, zdefiniowani w art. 3 ust. 1 pkt 15, rejestrują się w krajowym rejestrze producentów prowadzonym przez właściwy organ. Komisja do lutego 2026 r. przyjmie akt wykonawczy ustanawiający format rejestracji i sprawozdawczości. Państwa członkowskie mają 18 miesięcy od jego przyjęcia na ustanowienie rejestrów. Producenci sprawozdają co roku za poprzedni rok kalendarzowy do końca czerwca — pierwsze sprawozdanie według nowych zharmonizowanych zasad obejmuje rok 2028 i jest przekazywane do 1 czerwca 2029 r.

Wkłady finansowe wpłacane przez producentów w ramach EPR są modulowane (art. 6 ust. 8) zgodnie z klasą wydajności recyklingu opakowania określoną w aktach delegowanych do art. 6 ust. 4. Państwa członkowskie mogą stosować dodatkowe kryteria modulacji — na przykład obecność substancji wzbudzających obawy, zawartość recyklatu lub zdatność do ponownego użycia.

Platformy internetowe umożliwiające konsumentom zawieranie umów na odległość z producentami mają obowiązek przed dopuszczeniem producenta do korzystania z usług zażądać informacji potwierdzającej rejestrację producenta w EPR w państwie konsumenta oraz samocertyfikacji wypełnienia obowiązków EPR (art. 45 ust. 6).

7. Sankcje i nadzór rynku

Artykuł 68 PPWR powierza państwom członkowskim ustanowienie przepisów dotyczących kar do 12 lutego 2027 r. Państwa członkowskie zgłaszają Komisji ustanowione przepisy i środki w tym samym terminie. Kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Artykuł 68 ust. 2 stanowi, że kary za niezapewnienie zgodności z art. 24 (pusta przestrzeń), art. 25 (zakazy formatów), art. 26 (opakowania wielokrotnego użytku), art. 27 (systemy ponownego użycia), art. 28 (ponowne napełnianie) i art. 29 (cele ponownego użycia) obejmują administracyjne kary pieniężne. Jeśli system prawny państwa nie przewiduje administracyjnych kar pieniężnych, dopuszcza się równoważny mechanizm — procedurę wszczyna właściwy organ, a kary nakłada sąd krajowy, przy zachowaniu skuteczności równoważnej karom administracyjnym.

Nadzór rynku prowadzą organy wyznaczone na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/1020 — które rozporządzenie 2025/40 rozszerza w załączniku I o sprawy z dyrektywy (UE) 2019/904 i z PPWR (art. 66 PPWR). Organy te przeprowadzają kontrole opakowań i opakowanych produktów w obrocie, mogą żądać od podmiotów gospodarczych informacji, dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności, a w przypadkach poważnego ryzyka — nakazać wycofanie opakowania z obrotu lub jego odzyskanie.

8. Harmonogram wdrożenia — co i kiedy zaczyna obowiązywać

Harmonogram stosowania PPWR rozkłada obowiązki na okres od 2025 do 2040 r. Poniżej najważniejsze daty z perspektywy podmiotów gospodarczych, w kolejności chronologicznej:

• 11 lutego 2025 r. — Wejście w życie rozporządzenia; cut-off dla opakowań wielokrotnego użytku już wprowadzonych do obrotu (art. 11)

• 31 grudnia 2025 r. — Cel max. 40 lekkich toreb plastikowych na mieszkańca rocznie (art. 34); ostatni dzień, gdy państwa członkowskie mogły przekazać KE i ECHA informacje o substancjach wzbudzających obawy (art. 5 ust. 2)

• 12 sierpnia 2026 r. — Ogólna data stosowania PPWR; zakaz PFAS powyżej progów w opakowaniach do kontaktu z żywnością (art. 5 ust. 5); limit 100 mg/kg dla sumy ołowiu, kadmu, rtęci i Cr(VI) (art. 5 ust. 4); akty wykonawcze KE o etykietowaniu zharmonizowanym i o znakowaniu cyfrowym substancji (art. 12 ust. 6 i 7); uchylenie dyrektywy 94/62/WE (z drobnymi wyjątkami przejściowymi)

• 31 grudnia 2026 r. — Sprawozdanie KE i ECHA o substancjach wzbudzających obawy (art. 5 ust. 2); akty wykonawcze KE o metodyce obliczania i weryfikacji recyklatu (art. 7 ust. 8); akty delegowane o kryteriach zrównoważoności technologii recyklingu (art. 7 ust. 9)

• 12 lutego 2027 r. — Państwa członkowskie ustanawiają kary (art. 68); wytyczne KE do załącznika V (art. 25 ust. 6); akt delegowany o minimalnej liczbie rotacji opakowań wielokrotnego użytku (art. 11 ust. 2); europejskie obserwatorium ponownego użycia (art. 31 ust. 7); HoReCa umożliwia konsumentom przynoszenie własnych pojemników (art. 32)

• 30 czerwca 2027 r. — Akt wykonawczy KE o metodyce obliczania celów ponownego użycia (art. 30 ust. 3)

• 1 stycznia 2028 r. — Akty delegowane KE o kryteriach DfR i klasach wydajności recyklingu (art. 6 ust. 4)

• 12 lutego 2028 r. — Stosowanie wymogów kompostowalności art. 9 (torebki herbaty, kawy, etykiety na owocach i warzywach); akt wykonawczy o metodyce pustej przestrzeni (art. 24 ust. 2); obowiązek HoReCa oferowania opakowań wielokrotnego użytku (art. 33)

• 12 sierpnia 2028 r. — Stosowanie etykietowania zharmonizowanego (art. 12 ust. 1; data ta lub 24 miesiące po wejściu w życie aktu wykonawczego, jeżeli późniejsza)

• 1 stycznia 2029 r. — Obowiązkowy system kaucyjny dla butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje oraz metalowych pojemników jednorazowego użytku na napoje (pojemność do trzech litrów) — cel 90% selektywnej zbiórki (art. 50); obowiązkowe cele zbierania na poziomie krajowym (art. 49)

• 12 lutego 2029 r. — Etykietowanie opakowań wielokrotnego użytku (art. 12 ust. 2; data ta lub 30 miesięcy po wejściu w życie aktu wykonawczego, jeżeli późniejsza)

• 1 stycznia 2030 r. — Recyklowalność klas A, B, C (art. 6; data ta lub 24 miesiące po wejściu w życie aktów delegowanych do art. 6 ust. 4, jeżeli późniejsza); zawartość recyklatu w tworzywach (art. 7; data ta lub 3 lata po wejściu w życie aktu wykonawczego do art. 7 ust. 8, jeżeli późniejsza); minimalizacja opakowań (art. 10); cele ponownego użycia 40% transport / 10% zbiorcze / 10% napoje (art. 29); zakazy formatów z załącznika V (art. 25); pusta przestrzeń max 50% (art. 24; data ta lub 3 lata po wejściu w życie aktu wykonawczego do art. 24 ust. 2, jeżeli późniejsza); 10% punktów ponownego napełniania w sklepach >400 m² (art. 28 ust. 5)

• 31 grudnia 2030 r. — Cele recyklingu: 70% ogółem, 55% tworzyw, 30% drewna, 80% metali żelaznych, 60% aluminium, 75% szkła, 85% papieru i tektury (art. 52); redukcja odpadów opakowaniowych o 5% vs 2018 (art. 43)

• 1 stycznia 2035 r. — Recykling na dużą skalę (art. 6 ust. 2 lit. b); przegląd wyjątków DfR; przegląd 10% redukcji odpadów

• 1 stycznia 2038 r. — Tylko klasy A i B dla wprowadzanych opakowań (art. 6 ust. 3)

• 1 stycznia 2040 r. — Zaktualizowane progi recyklatu (50% / 25% / 65% / 65%); cele ponownego użycia 70% transport / 25% zbiorcze / 40% napoje; redukcja odpadów o 15% vs 2018

Należy odnotować, że szereg dat zależy od dat wejścia w życie aktów wykonawczych i delegowanych Komisji. Reguła w takich przypadkach brzmi: data stosowania to późniejsza z dwóch — 1 stycznia 2030 r. albo określona liczba miesięcy/lat od wejścia w życie aktu wykonawczego/delegowanego. Opóźnienie po stronie Komisji odsuwa moment, od którego obowiązek staje się egzekwowalny, ale nie zwalnia z przygotowania.

9. Praktyczne implikacje dla producentów, importerów i dystrybutorów

Pierwszą operacyjną konsekwencją PPWR jest formalizacja oceny zgodności opakowania. Dla każdego rodzaju opakowania wprowadzanego do obrotu wytwórca sporządza dokumentację techniczną zgodną z załącznikiem VII oraz pisemną deklarację zgodności UE. Dokumentacja obejmuje opis ogólny opakowania, opis materiałów i części składowych, ocenę zgodności z art. 5–12, wyniki badań i obliczeń. Deklaracja może być pojedyncza dla wielu rozmiarów opakowania, jeżeli różnica w rozmiarze nie wpływa na zgodność z żadnym z wymogów (art. 39 i Komisja, marzec 2026 r.).

Drugą konsekwencją jest konieczność rewizji portfela opakowań pod kątem dat 1 stycznia 2030 r. Trzy strumienie pracy projektowej trzeba zaplanować równolegle — projektowanie pod recykling (DfR i klasy A/B/C, zob. art. 6), wdrożenie minimalnej zawartości recyklatu w tworzywach (art. 7) oraz minimalizację masy i objętości z eliminacją cech zwiększających pozorną objętość produktu (art. 10). Każdy z tych obszarów wymaga decyzji o materiale, projekcie i dostawcy, a w przypadku recyklatu — zabezpieczenia łańcucha dostaw materiału z recyklingu spełniającego kryteria art. 7 ust. 3.

Trzecia konsekwencja dotyczy opakowań transportowych i e-commerce. Łańcuch logistyczny w 2030 r. nie wygląda tak samo jak dziś. Wymóg 50% pustej przestrzeni dla opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce uderza w typowy schemat „jednolite pudło wysyłkowe na wszystko” stosowany przez wiele platform handlu elektronicznego. Cel 40% opakowań transportowych w formacie wielokrotnego użytku (palety, IBC, bębny, skrzynie) wymusza decyzję o przystąpieniu do otwartego lub zamkniętego systemu ponownego użycia zgodnego z załącznikiem VI, z udokumentowaną minimalną liczbą rotacji.

Czwarta konsekwencja jest finansowa. Wkłady EPR od 18 miesięcy po wejściu w życie aktów delegowanych do art. 6 ust. 4 będą modulowane według klasy wydajności recyklingu. Opakowania klasy C będą droższe niż klasy A. Państwa członkowskie mogą dodać kryteria — zawartość recyklatu, obecność substancji wzbudzających obawy, zdatność do ponownego użycia — co zwiększa rozpiętość stawek. Projektowanie pod wyższą klasę recyklowalności staje się decyzją finansową, nie tylko środowiskową.

Piąta konsekwencja dotyczy łańcucha dostaw. Dostawca opakowania nie jest formalnie odpowiedzialny za zgodność wprowadzanego do obrotu opakowania — odpowiada wytwórca. Jednak dostawca opakowania lub materiału opakowaniowego ma obowiązek dostarczyć wytwórcy informacje i dokumentację niezbędne do wykazania zgodności (art. 16). W praktyce oznacza to konieczność rewizji umów z dostawcami opakowań i materiałów — w szczególności w zakresie deklaracji co do PFAS, metali ciężkich, składu materiałowego i pochodzenia recyklatu.

Szósta konsekwencja dotyczy etykietowania. Zharmonizowana etykieta materiałowa z piktogramami obowiązuje od 12 sierpnia 2028 r. (lub 24 miesiące po wejściu w życie aktu wykonawczego, jeżeli data ta jest późniejsza) i wymusza przegląd całej szaty graficznej opakowań oraz koordynację z dostawcami druku. Kod QR lub inny cyfrowy nośnik danych jest dla ogólnej etykiety materiałowej fakultatywny — art. 12 ust. 1 PPWR przewiduje, że podmioty gospodarcze mogą go umieszczać obok etykiety, ale nie nakłada takiego obowiązku. Inaczej jest przy opakowaniach wielokrotnego użytku — od 12 lutego 2029 r. (lub 30 miesięcy po wejściu w życie aktu wykonawczego, jeżeli data ta jest późniejsza) etykieta o zdatności do ponownego użycia oraz kod QR umożliwiający śledzenie rotacji są obowiązkowe (art. 12 ust. 2), z wyjątkiem systemów o obiegu otwartym bez operatora systemu zgodnie z załącznikiem VI (art. 12 ust. 3). Specyfikacje techniczne — wymiary, lokalizacja, formaty cyfrowe — są określane przez Komisję w aktach wykonawczych do 12 sierpnia 2026 r.

W obszarze zrównoważonej gospodarki PPWR uzupełnia istniejące już mechanizmy oddziaływania regulacyjnego UE: dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów, dyrektywę (UE) 2019/904 w sprawie produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUPD), rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR) o ekoprojekcie zrównoważonych produktów. Część obowiązków PPWR (np. cele recyklatu z SUPD) jest sukcesywnie przenoszona do PPWR, część pozostaje w aktach sektorowych. Ta wielowarstwowość przepisów to obszar, w którym Malon Group od lat wspiera klientów w domenie sustainable management.

10. Najczęściej zadawane pytania

Co to jest PPWR?

PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE. Opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 22 stycznia 2025 r., weszło w życie 11 lutego 2025 r. Ogólna data stosowania to 12 sierpnia 2026 r. Rozporządzenie ustanawia bezpośrednio stosowane ramy prawne dla całego cyklu życia opakowań w UE — od projektowania, przez wprowadzanie do obrotu, po gospodarowanie odpadami opakowaniowymi.

Od kiedy obowiązuje PPWR?

Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r. Ogólną datą stosowania jest 12 sierpnia 2026 r. — od tej daty stosuje się wymogi co do substancji obecnych w opakowaniach (limit metali ciężkich 100 mg/kg, limity PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością) oraz obowiązki wytwórców, importerów i dystrybutorów. Część obowiązków materialnych (recyklowalność, recyklat, minimalizacja, cele ponownego użycia, zakazy formatów) zaczyna obowiązywać od 1 stycznia 2030 r. Cele recyklingu z art. 52 obowiązują państwa członkowskie od 31 grudnia 2030 r.

Kogo dotyczy PPWR?

Zgodnie z art. 2 ust. 1, PPWR dotyczy wszystkich opakowań niezależnie od materiału — wykorzystywanych w przemyśle, produkcji, sprzedaży detalicznej, dystrybucji, biurach, usługach i gospodarstwach domowych — oraz wszystkich odpadów opakowaniowych. Bezpośrednie obowiązki spoczywają na podmiotach gospodarczych: wytwórcach (art. 15), upoważnionych przedstawicielach (art. 17), importerach (art. 18), dystrybutorach (art. 19), dostawcach usług realizacji zamówień (art. 20) oraz dostawcach opakowań i materiałów opakowaniowych w zakresie informacyjnym (art. 16). Rozszerzona odpowiedzialność producenta dotyczy producentów zdefiniowanych w art. 3 ust. 1 pkt 15 — wytwórców, importerów lub dystrybutorów udostępniających opakowanie lub produkt w opakowaniu po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego.

Jakie są kary za naruszenie PPWR?

Artykuł 68 PPWR powierza ustanowienie kar państwom członkowskim, które mają to zrobić do 12 lutego 2027 r. Kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Kary za niezgodność z art. 24 (pusta przestrzeń), art. 25 (zakazy formatów), art. 26 (opakowania wielokrotnego użytku), art. 27 (systemy ponownego użycia), art. 28 (ponowne napełnianie) i art. 29 (cele ponownego użycia) obejmują administracyjne kary pieniężne lub równoważne kary nakładane przez sąd krajowy, jeżeli prawo państwa nie przewiduje kar administracyjnych. Konkretna wysokość kar zostanie określona w polskiej ustawie implementującej.

Czy PPWR wymaga implementacji do prawa polskiego?

PPWR jest rozporządzeniem unijnym, a nie dyrektywą — obowiązuje bezpośrednio od daty stosowania (12 sierpnia 2026 r.) bez konieczności transpozycji do prawa polskiego. Polska ma jednak obowiązek wprowadzić środki uzupełniające: wyznaczyć właściwy organ (art. 40), ustanowić rejestr producentów (art. 44), ustanowić przepisy o karach do 12 lutego 2027 r. (art. 68), ustanowić do 1 stycznia 2029 r. system kaucyjny dla butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych i metalowych pojemników jednorazowego użytku na napoje (do trzech litrów) zgodnie z art. 50, wdrożyć cele recyklingu z art. 52 i cele zapobiegania powstawaniu odpadów z art. 43. Polska ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi będzie wymagała zmian dostosowujących do PPWR.

Co PPWR oznacza dla branży e-commerce?

Sprzedaż przez internet objęta jest pełnym zakresem PPWR. Opakowania dla handlu elektronicznego (art. 3 ust. 1 pkt 8) to opakowania transportowe wykorzystywane do dostarczania produktów użytkownikowi końcowemu w kontekście sprzedaży przez internet lub innych sprzedaży na odległość. Od 1 stycznia 2030 r. takie opakowania muszą spełniać wymóg pustej przestrzeni max 50% (art. 24 ust. 1) oraz wymogi recyklowalności i etykietowania (jako wyjątek od ogólnego wyłączenia opakowań transportowych z etykietowania, art. 12 ust. 1). Platformy internetowe pośredniczące w sprzedaży produktów konsumentom mają dodatkowe obowiązki weryfikacyjne wobec producentów objętych EPR (art. 45 ust. 6–8 PPWR).

Czym PPWR różni się od dyrektywy 94/62/WE?

PPWR ma trzy zasadnicze różnice. Forma prawna — rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio, dyrektywa wymagała transpozycji do prawa krajowego, co prowadziło do rozdrobnienia przepisów między państwami członkowskimi. Zakres regulacji — PPWR obejmuje obowiązki adresowane bezpośrednio do podmiotów gospodarczych (wymagania zrównoważoności, cele ponownego użycia, zakazy formatów, etykietowanie), podczas gdy dyrektywa 94/62/WE adresowała głównie państwa członkowskie. Egzekwowanie — PPWR wprowadza nadzór rynku w modelu rozporządzenia (UE) 2019/1020, deklarację zgodności UE, kontrolę przez organy nadzoru rynku oraz administracyjne kary pieniężne. Dyrektywa 94/62/WE traci moc od 12 sierpnia 2026 r., z niewielkimi wyjątkami przejściowymi określonymi w art. 70 PPWR.

Zapraszamy do współpracy w zakresie wdrożenia wymagań Rozporządzenia PPWR (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych

Zachęcamy Państwa do bezpośredniego kontaktu z naszym biurem. Nasi pracownicy chętnie odpowiedzą na pytania, wyjaśnią szczegóły dotyczące naszych usług i pomogą dopasować najlepszą ofertę do Państwa potrzeb.

Artykuł powstał w specjalizacji Sustainable Management Malon Group. Stan informacji: maj 2026.